Regels voor een mantelzorgwoning in het buitengebied

Mag je een mantelzorgwoning in het buitengebied plaatsen?

Ja, maar in het buitengebied gelden strengere regels dan binnen de bebouwde kom. Het bestemmingsplan speelt een cruciale rol: op grond met een agrarische of natuurbestemming is vergunningsvrij bouwen vaak niet mogelijk. In de meeste gevallen heb je een omgevingsvergunning of een ontheffing van het bestemmingsplan nodig.

De exacte regels verschillen per gemeente. Sommige gemeenten in landelijke gebieden hebben specifiek beleid ontwikkeld voor mantelzorgwoningen in het buitengebied. Neem altijd als eerste stap contact op met je gemeente.

Wanneer geldt vergunningsvrij bouwen niet?

Vergunningsvrij bouwen in het buitengebied is niet mogelijk wanneer:

• Het perceel een agrarische bestemming heeft en de woning buiten het bouwvlak valt
• Het bestemmingsplan bijgebouwen beperkt in oppervlakte (veel buitengebied-plannen hanteren lagere maxima dan 150 m²)
• Het perceel in een Natura 2000-gebied of beschermd landschap ligt
• De gemeente een specifiek mantelzorgbeleid hanteert met extra voorwaarden

Vergunning aanvragen in het buitengebied

Als vergunningsvrij bouwen niet mogelijk is, kun je een omgevingsvergunning aanvragen. De procedure:

• Vooroverleg: vraag een principeverzoek aan bij de gemeente om de haalbaarheid te toetsen. Kosten: 250 tot 500 euro
• Aanvraag: dien de vergunningaanvraag in via het Omgevingsloket met bouwtekeningen en onderbouwing van de zorgrelatie
• Doorlooptijd: de reguliere procedure duurt 8 weken, maar bij een afwijking van het bestemmingsplan kan een uitgebreide procedure nodig zijn (26 weken)
• Legeskosten: 500 tot 3.000 euro, afhankelijk van de gemeente

Sommige gemeenten stellen als eis dat de mantelzorgwoning in het buitengebied verplaatsbaar is, zodat deze na het einde van de zorgrelatie weer verwijderd kan worden.

Bestemmingsplan en bouwvlak

In het buitengebied is het bestemmingsplan bepalend. Elk perceel heeft een bouwvlak: het deel van het perceel waar gebouwd mag worden. Een mantelzorgwoning moet doorgaans binnen dit bouwvlak vallen. Buiten het bouwvlak bouwen vereist een bestemmingsplanwijziging of een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), wat een langere en duurdere procedure is.

Je kunt het bestemmingsplan van je perceel opzoeken via ruimtelijkeplannen.nl of het Omgevingsloket. Zoek op je adres en bekijk welke bestemming en welk bouwvlak van toepassing zijn.

Wil je weten welke mantelzorgwoning geschikt is voor het buitengebied? Vergelijk verplaatsbare modellen bij meerdere aanbieders. Start de configurator →

Veelgestelde vragen

Is een mantelzorgwoning in het buitengebied vergunningsvrij?

Meestal niet. In het buitengebied gelden vaak strengere bestemmingsplanregels. Op agrarische grond of buiten het bouwvlak is vrijwel altijd een omgevingsvergunning nodig.

Hoe lang duurt een vergunningprocedure in het buitengebied?

De reguliere procedure duurt 8 weken. Als het bestemmingsplan gewijzigd moet worden, kan de procedure oplopen tot 26 weken of langer.

Moet een mantelzorgwoning in het buitengebied verplaatsbaar zijn?

Veel gemeenten eisen dat de mantelzorgwoning verplaatsbaar is, zodat deze na het einde van de zorgrelatie verwijderd kan worden. Een prefab of modulaire woning voldoet hier doorgaans aan.