Hoe groot mag een mantelzorgwoning zijn?

Maximale grootte: 100 m²

Een vergunningsvrije mantelzorgwoning mag maximaal 100 m² groot zijn. Dit is de oppervlakte van het woongedeelte inclusief badkamer, keuken en slaapkamer. Deze grens is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Besluit omgevingsrecht.

Let op: deze 100 m² geldt niet als losstaande regel. De mantelzorgwoning telt mee in het totaal aan bijgebouwen op je achtererfgebied. Het totale oppervlak aan bijgebouwen mag maximaal 150 m² bedragen en niet meer dan 50% van het achtererfgebied beslaan. Heb je al een schuur van 60 m², dan mag de mantelzorgwoning maximaal 90 m² zijn.

Hoogte van een mantelzorgwoning

Naast de oppervlakte gelden er ook regels voor de hoogte. De maximale hoogte hangt af van de afstand tot de hoofdwoning:

• Binnen 4 meter van de hoofdwoning: de mantelzorgwoning mag niet hoger zijn dan de hoofdwoning, met een maximum van 5 meter
• Meer dan 4 meter van de hoofdwoning: de goothoogte mag maximaal 3 meter zijn. Bij een schuin dak mag de nokhoogte maximaal 5 meter bedragen
• Plat dak: maximaal 3 meter hoog als de woning meer dan 4 meter van de hoofdwoning staat

De meeste prefab mantelzorgwoningen zijn ontworpen met een hoogte van 3 tot 3,5 meter. Dit past binnen de regels en biedt voldoende leefcomfort.

Regels binnen de bebouwde kom

Binnen de bebouwde kom gelden de standaard regels voor vergunningsvrij bouwen. De mantelzorgwoning moet op het achtererfgebied worden geplaatst, minimaal 1 meter achter de voorgevelrooilijn. Het achtererfgebied is het deel van je perceel dat achter de achtergevel van de woning ligt, plus de grond aan de zijkant achter de voorgevelrooilijn.

De berekening werkt als volgt: heb je een achtererfgebied van 200 m², dan mag maximaal 100 m² (50%) bebouwd worden met bijgebouwen. Is er al 30 m² aan bijgebouwen aanwezig, dan resteert 70 m² voor de mantelzorgwoning, tot het maximum van 100 m².

Regels buiten de bebouwde kom

In het buitengebied gelden vaak strengere regels. Veel gemeenten hanteren in hun bestemmingsplan een maximale oppervlakte voor bijgebouwen die lager ligt dan 150 m². In agrarisch gebied kan het bestemmingsplan extra beperkingen opleggen. Bovendien gelden in sommige gebieden landschappelijke eisen die invloed hebben op de plaatsing en het uiterlijk van de mantelzorgwoning. Lees meer in ons artikel over regels in het buitengebied.

Check altijd het bestemmingsplan van je perceel via ruimtelijkeplannen.nl of neem contact op met je gemeente. In het buitengebied is een vooroverleg met de gemeente vrijwel altijd aan te raden.

Wil je weten welke mantelzorgwoning op jouw perceel past? Vergelijk aanbieders en ontvang een offerte op maat via onze configurator.

Hoeveel ruimte heb je in de praktijk nodig?

De maximale 100 m² is voor de meeste situaties ruim voldoende. In de praktijk zijn mantelzorgwoningen vaak kleiner:

• 1 persoon: 35 tot 55 m² is comfortabel. Je hebt ruimte voor een slaapkamer, badkamer, keukenblok en woongedeelte.
• 2 personen: 55 tot 75 m² biedt voldoende ruimte voor een extra slaapkamer of een ruimere woonkamer.
• Rolstoeltoegankelijk: reken op minimaal 50 m² voor 1 persoon. Bredere deuren, draaicirkels en een aangepaste badkamer vragen meer ruimte.

Het is verstandig om niet het maximale oppervlak te benutten als dat niet nodig is. Een kleinere mantelzorgwoning is goedkoper in aanschaf, sneller te plaatsen en eenvoudiger te verwijderen wanneer de zorgrelatie eindigt. Bekijk onze prijzen per m² voor een compleet overzicht.

Kan een mantelzorgwoning groter dan 100 m²?

Ja, maar dan is een omgevingsvergunning vereist. In sommige gevallen is de gemeente bereid om een vergunning te verlenen voor een grotere mantelzorgwoning, bijvoorbeeld als de zorgbehoefte daar aanleiding toe geeft. De procedure duurt doorgaans 8 weken en kost 500 tot 3.000 euro aan leges.

Niet elke gemeente verleent een vergunning voor een grotere mantelzorgwoning. Het bestemmingsplan kan beperkingen opleggen. Vraag vooraf een principeverzoek aan bij je gemeente om de haalbaarheid te toetsen voordat je kosten maakt.

Op zoek naar een compacte mantelzorgwoning die binnen de regels past? Vergelijk direct aanbieders in jouw regio. Start de configurator →

Veelgestelde vragen

Hoe groot mag een mantelzorgwoning zijn zonder vergunning?

Maximaal 100 m², mits het totaal aan bijgebouwen niet meer dan 150 m² en 50% van het achtererfgebied bedraagt. De hoogte mag maximaal 5 meter zijn.

Telt een mantelzorgwoning mee als bijgebouw?

Ja. Een vergunningsvrije mantelzorgwoning is juridisch een bijbehorend bouwwerk. Het oppervlak telt mee in het totaal van 150 m² aan bijgebouwen op het achtererfgebied.

Mag een mantelzorgwoning twee verdiepingen hebben?

In principe niet vergunningsvrij. De maximale goothoogte is 3 meter (bij meer dan 4 meter afstand van de hoofdwoning), wat een tweede volwaardige verdieping praktisch onmogelijk maakt. Met een vergunning kan het in sommige gevallen wel.

Hoeveel m² heb je nodig voor een mantelzorgwoning?

Voor 1 persoon is 35 tot 55 m² comfortabel. Voor 2 personen reken je op 55 tot 75 m². Bij rolstoelgebruik is minimaal 50 m² voor 1 persoon aan te raden vanwege de benodigde draaicirkels.

Mag je een mantelzorgwoning in de voortuin plaatsen?

Nee, een vergunningsvrije mantelzorgwoning moet op het achtererfgebied staan, minimaal 1 meter achter de voorgevelrooilijn. In de voortuin is alleen bouwen mogelijk met een omgevingsvergunning.