Mantelzorgwoning op agrarische grond

Mag je een mantelzorgwoning op agrarische grond plaatsen?

Op agrarische grond is het plaatsen van een mantelzorgwoning niet vergunningsvrij mogelijk. Het bestemmingsplan staat op agrarische grond in principe geen woonfunctie toe, behalve voor de bedrijfswoning van de agrariër. Voor een mantelzorgwoning heb je een omgevingsvergunning of ontheffing van het bestemmingsplan nodig.

Toch zijn er wel degelijk mogelijkheden. Veel gemeenten in landelijke gebieden hebben beleid ontwikkeld om mantelzorgwoningen op agrarische percelen toe te staan, mits aan specifieke voorwaarden wordt voldaan. Lees ook over de algemene regels in het buitengebied.

Waarom geldt vergunningsvrij bouwen niet op agrarische grond?

Vergunningsvrij bouwen geldt voor het achtererfgebied van een woning. Op agrarische grond is de hoofdwoning een bedrijfswoning met een agrarische bestemming. Het toevoegen van een extra woning, ook al is het een mantelzorgwoning, past niet binnen de agrarische bestemming. Bovendien hanteren veel bestemmingsplannen voor het buitengebied strengere regels voor bijgebouwen.

De gemeente moet beoordelen of de mantelzorgwoning past binnen het bestemmingsplan of dat een afwijking gerechtvaardigd is.

Vergunning aanvragen: het stappenplan

• Stap 1: Check het bestemmingsplan van je perceel via ruimtelijkeplannen.nl. Kijk naar de bestemming en het bouwvlak.
• Stap 2: Neem contact op met je gemeente voor een vooroverleg. Bespreek de mogelijkheden en voorwaarden.
• Stap 3: Laat de zorgbehoefte vaststellen door een huisarts of het CIZ.
• Stap 4: Vraag offertes aan bij aanbieders van verplaatsbare mantelzorgwoningen.
• Stap 5: Dien de omgevingsvergunning in via het Omgevingsloket met bouwtekeningen, situatietekening en onderbouwing zorgrelatie.
• Stap 6: Wacht de beschikking af. Bij een reguliere procedure duurt dit 8 weken, bij een bestemmingsplanwijziging tot 26 weken.

Voorwaarden die gemeenten vaak stellen

Gemeenten stellen doorgaans de volgende extra voorwaarden voor mantelzorgwoningen op agrarische grond:

• Verplaatsbaarheid: de woning moet demontabel of verplaatsbaar zijn, zodat deze verwijderd kan worden wanneer de zorgrelatie eindigt
• Binnen het bouwvlak: de woning moet binnen het bestaande bouwvlak van het agrarische perceel vallen
• Landschappelijke inpassing: de woning moet passen in het landschap qua materiaalgebruik, kleur en positionering
• Maximale oppervlakte: vaak lager dan 100 m², sommige gemeenten hanteren 75 m² als maximum
• Tijdelijke vergunning: de vergunning wordt soms voor een beperkte periode (5 of 10 jaar) verleend

Op zoek naar een verplaatsbare mantelzorgwoning? Vergelijk aanbieders die gespecialiseerd zijn in het buitengebied. Start de configurator →

Veelgestelde vragen

Is een mantelzorgwoning op agrarische grond vergunningsvrij?

Nee. Op agrarische grond is vergunningsvrij bouwen van een mantelzorgwoning niet mogelijk. Je hebt een omgevingsvergunning nodig.

Hoelang duurt de vergunningprocedure op agrarische grond?

De reguliere procedure duurt 8 weken. Als het bestemmingsplan gewijzigd moet worden, kan dit oplopen tot 26 weken of langer. Een vooroverleg met de gemeente verkort het traject.

Mag een mantelzorgwoning op agrarische grond permanent blijven staan?

Meestal niet. De meeste gemeenten verlenen een tijdelijke vergunning die gekoppeld is aan de mantelzorgrelatie. Na het einde van de zorg moet de woning verwijderd worden. Lees wat je kunt doen in ons artikel over mantelzorgwoning na overlijden.